بازدید خبر: 5
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، نرخ پایه گاز مصرفی واحدهای احیای مستقیم فولاد در سال ۱۴۰۵ روندی صعودی را پشت سر گذاشته و از ۱۰ هزار و ۷۷۳ تومان در فروردین‌ماه به ۱۸ هزار و ۹۲۷ تومان در مهرماه رسیده است. این افزایش معادل ۷۵.۷ درصد در هفت ماه است. هم‌زمان نرخ پایه گاز مصرفی صنعت فولاد نیز در مهرماه امسال نسبت به مهرماه سال گذشته ۲۳۹ درصد افزایش یافته و از ۵ هزار و ۵۸۶ تومان به ۱۸ هزار و ۹۲۷ تومان به ازای هر مترمکعب رسیده است. با احتساب هزینه‌هایی مانند مالیات بر ارزش افزوده، انتقال و توزیع، رقم نهایی گاز مصرفی فولادسازان در مهرماه به حدود ۲۵ هزار و ۵۵۱ تومان می‌رسد.
این افزایش در شرایطی رخ داده که بخش مهمی از مزیت صنعت فولاد ایران طی سال‌های گذشته بر دسترسی به گاز طبیعی و توسعه فناوری‌های گازپایه احیای مستقیم استوار بوده است. اکنون رشد هزینه انرژی، هم‌زمان با احتمال محدودیت تأمین گاز در ماه‌های سرد سال، این پرسش را جدی‌تر کرده است که آیا مدل فعلی قیمت‌گذاری انرژی با توان رقابت‌پذیری تولیدکنندگان فولاد و صنایع معدنی ایران تناسب دارد یا خیر؟
در همین رابطه آرمان خالقی دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در گفت‌وگو با «معدن نامه» با اشاره به تجربه افزایش تعرفه برق اظهار کرد: پیش‌ازاین تجربه منفی در حوزه تعیین تعرفه برق را داشته‌ایم و دیدیم که چه تبعاتی برای صنایع در پی داشت و ترتیبات قانونی که باید در این زمینه رعایت می‌شد، به انجام نرسید. در موضوع گاز هم به نظر می‌رسد که وزارت نفت از وزارت نیرو یاد گرفته است که به هر ترتیبی که می‌خواهند کار را انجام دهند.
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران افزود: در بحث گاز چون افزایش قیمت از سوی دولت انجام می‌شود، در نهایت خروجی آن برای تولید محصول به افزایش قیمت تمام‌شده منجر می‌شود. بنابراین استارت گرانی و افزایش قیمت‌ها از همین‌جا زده می‌شود.
وی با اشاره به افزایش هزینه سایر حامل‌های انرژی گفت: این اتفاق درباره برق و گازوئیل هم رخ داده است. گازوئیل قرار است در بسیاری از واحدهای تولیدی و معدنی به‌عنوان جایگزین گاز در نظر گرفته شود و متأسفانه در بازار آزاد با اعداد بالایی به ازای هر لیتر به فروش می‌رسد. از سوی دیگر موضوع گازوئیل باعث افزایش هزینه حمل‌ونقل نیز می‌شود که این موضوع هم در نهایت به افزایش هزینه‌های تولید و فروش محصول منجر خواهد شد.
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران ادامه داد: در نهایت تولیدکننده باید انرژی را به هر شکل، چه گاز، برق یا سوخت مایع، تأمین کند و طبیعی است که با مشکلات زیادی روبه‌رو می‌شود. بعد در نهایت به تولیدکننده بابت افزایش قیمت معترض هم می‌شوند و برخوردهای تعزیراتی می‌کنند.
وی با تأکید بر اینکه افزایش قیمت محصولات صنعتی الزاماً به معنای افزایش درآمد یا سرمایه تولیدکننده نیست، گفت: گران‌تر شدن تولیدات واحدهای صنعتی به معنی افزایش سرمایه تولیدکننده نیست، بلکه اتفاقاً قدرت رقابت کاهش پیدا می‌کند، به‌خصوص در بازار داخلی که قدرت خرید مصرف‌کنندگان افزایش پیدا نکرده است.
افزایش هزینه انرژی، زنجیره معدن و فولاد را تحت فشار می‌گذارد
خالقی با اشاره به آثار افزایش نرخ سوخت بر بخش معدن و صنایع معدنی اظهار کرد: در بخش معدن و صنایع معدنی و فولاد، وقتی قیمت سوخت افزایش پیدا می‌کند، در نهایت تأثیر منفی آن در زنجیره ارزش مشخص می‌شود و طبیعتاً قدرت رقابت آن ماده معدنی، فرآورده معدنی و محصول فولادی کاهش پیدا می‌کند و در نهایت فروش کاهش پیدا خواهد کرد.
وی با انتقاد از رویکرد بخشی در سیاست‌گذاری انرژی گفت: این رویه که از یک سمت فقط برای حل مشکل مجموعه‌های دولتی به تولیدکننده فشار وارد کنیم، چه نتیجه‌ای دارد؟ برای اینکه مشکل وزارت نفت و شرکت گاز حل شود، فشار به تولیدکننده و نهایتاً مصرف‌کننده وارد می‌شود. برای اینکه مشکل وزارت نیرو و توانیر حل شود هم برق گران می‌شود تا مشکل این وزارتخانه حل شود.
به گفته خالقی این تصمیمات بدون در نظر گرفتن شرایط تولیدکنندگان اتخاذ می‌شود و نشان می‌دهد برنامه مشخصی برای کل زنجیره وجود ندارد.
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران تأکید کرد: فقط نگاه‌ها به حل مشکل بخشی از مجموعه است و برای انتهای زنجیره هیچ فکری نمی‌شود.
احتمال خروج صنایع پرمصرف از مدار تولید در زمستان
خالقی در پاسخ به پرسشی درباره هم‌زمانی افزایش قیمت گاز با نزدیک شدن به دوره اوج مصرف گاز در زمستان گفت: کشور در موضوع گاز به دلیل شرایط جنگی پیش‌آمده و مشکلات دیگر، دچار مشکل و ضعف در تولید گاز شده است و ممکن است فشار به مصرف‌کننده‌ها در بخش‌های مختلف، چه بخش خانگی، چه بخش خدماتی و چه بخش صنعتی، وارد شود.
وی ادامه داد: در بخش صنعتی به نظر می‌رسد بعضی از واحدهای صنعتی پرمصرف بیشتر در معرض آسیب هستند و با توجه به اینکه در شروع فصل سرما و افزایش مصرف گاز در کشور هستیم، گازشان قطع خواهد شد و توان رسیدن گاز به این واحدها وجود نخواهد داشت.
خالقی پیش‌بینی کرد برخی واحدهای صنعتی پرمصرف در دوره اوج مصرف گاز، برای مدتی از چرخه تولید خارج شوند و افزود: این موضوع کاملاً قابل پیش‌بینی است که این مجموعه‌ها در مدتی که پیک مصرف گاز خواهد بود، به‌احتمال‌زیاد از مدار تولید خارج خواهند شد.
مزیت انرژی بدون مزیت صادراتی قابل ارزیابی نیست
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در ادامه با اشاره به اینکه ایران از منابع قابل‌توجه گاز طبیعی برخوردار است، درباره چرایی قرار گرفتن صنایع در چنین شرایطی گفت: ما همواره مزیت انرژی، مزیت نیروی کار و مزیت منابع را به‌عنوان مزایای تولیدکننده‌ها در ایران در نظر می‌گیریم. در بحث مزیت انرژی، مثل گاز و برق، همواره گفته شده که مصرف‌کننده‌ها به دلیل ارزان بودن به‌درستی از آن استفاده نمی‌کنند. بنابراین بر اساس قیمت‌های بین‌المللی تصمیم به گران کردن انرژی گرفته می‌شود، ولی صنایع ما شرایط رقابتی با دنیا را ندارند.
وی افزود: این حرف در یک وضعیت و شرایط نرمال درست است که داریم یارانه انرژی می‌دهیم و پول به جیب یک عده خاص می‌رود، اما امروز در شرایطی هستیم که باید ببینیم آیا تولیدکننده می‌تواند با این شرایط سرپا بماند و به فعالیت خود ادامه دهد یا از بین خواهد رفت. الان بحث بودن یا نبودن تولید مطرح است.
به گفته دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران، تشدید فشار هزینه‌ای بر تولیدکنندگان می‌تواند در نهایت به از دست رفتن ظرفیت‌های تولید منجر شود.
وی تأکید کرد: امروز هرقدر شرایط برای تولیدکننده سفت و سخت‌تر شود، نتایج آن را در از دست رفتن توان تولید در مجموعه‌های تولیدی خواهیم دید. باید ببینیم صرفه و صلاح کشور این است که با همین شرایط و این تصمیمات جلو برویم یا باید تولید را حفظ کنیم؟
خالقی با بیان اینکه کار درست باید در زمان درست انجام شود، افزود: کار درست را در زمان نامناسب انجام دادن نهایتاً یعنی کار اشتباه و نتیجه بدی خواهد داد. بنابراین تأکید می‌کنم که امروز باید به هر نحوی از تولید مراقبت کرد.
وی همچنین درباره نحوه تصمیم‌گیری دولت برای افزایش هزینه انرژی گفت: امروز آیا دولت برای اخذ چنین تصمیماتی با بخش خصوصی صحبت کرده است یا یک‌سویه این تصمیمات را گرفته است؟ آیا به بخش خصوصی فرصت داده شده که برای چنین شرایطی آماده باشد؟ آیا برای تبعات این موضوع راه جبرانی در نظر گرفته شده است؟
اصلاح قیمت انرژی باید هم‌زمان با اصلاح شرایط تولید باشد
خالقی با اشاره به سابقه سیاست‌گذاری قیمت انرژی در کشور اظهار کرد: در بحث انرژی یک خطا در مجلس هفتم با عنوان طرح تثبیت قیمت‌ها انجام شد که هنوز هم ما آثار و تبعات آن را تحمل می‌کنیم و آسیب‌های مختلفی در این سال‌ها به کشور وارد شده است.
وی توضیح داد: قرار بود به‌صورت پلکانی قیمت انرژی با قیمت جهانی متعادل شود تا بتوانیم در طول چند سال خودمان را از این یارانه مفسده‌زای انرژی خلاص کنیم و به یک حد تعادل برسیم. در مجلس هفتم با عنوان تثبیت قیمت‌ها جلوی این طرح گرفته شد و مجلس‌های بعدی هم نتوانستند این مسئله را جبران کنند و در دولت‌های بعدی نیز موضوع تا حدی رها شد.
به گفته دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران، نتیجه این روند آن بوده که مسئله قیمت انرژی همچنان حل‌نشده باقی مانده است.
خالقی افزود: موضوع قیمت‌های انرژی همچنان به‌اصطلاح مانند یک استخوان لای زخم باقی مانده است و اثرات آن را همچنان می‌بینیم.
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در ادامه تأکید کرد: مقایسه قیمت انرژی داخلی با قیمت‌های جهانی بدون توجه به شرایط فعالیت بنگاه‌های ایرانی، نمی‌تواند مبنای مناسبی برای سیاست‌گذاری باشد.
وی افزود: اگر امروز گفته شود که سوخت باید به قیمت فوب خلیج‌فارس در اختیار صنعتگر داخلی، مثل نیروگاه، فولادسازی یا پتروشیمی گذاشته شود، باید آن طرف ماجرا هم در نظر گرفته شود؛ اینکه شرایط صادرات محصولات ما عادی باشد، مرزهای کشور در این شرایط محاصره‌ای نباشد و صادرات به سایر کشورها مشمول هزینه‌های مازاد نشود.
خالقی خاطرنشان کرد: امروز در شرایطی که هزینه حمل‌ونقل افزایش پیدا کرده، مشکلات مرزی بالا رفته، سختگیری‌ها بیشتر شده و تحریم‌ها شدت پیدا کرده است، نمی‌توان گفت که تولیدکننده در حالت نرمال قرار دارد و مزیت انرژی ارزان باید حذف شود.
دبیرکل خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در پایان گفت: در این بحثی نیست که سیاست درست این است که ما هیچ مزیتی در این موضوع نداشته باشیم، اما از طرف دیگر هم نمی‌شود این کار را یک‌تکه حل کرد و سایر بخش‌ها را در نظر نگرفت.