بازدید خبر: 3
احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن نامه»: ازسرگیری تدریجی فعالیت معدن مس اسکوندیدا در شیلی پس از توقف چندروزه ناشی از مرگ یک کارگر، بخشی از نگرانی‌های فوری بازار جهانی مس درباره عرضه را کاهش داده است. این معدن که بزرگ‌ترین معدن مس جهان به شمار می‌رود در شرایطی متوقف شد که موجودی مس در چین و برخی بورس‌های کالایی در سطوح پایینی قرار داشت و بازار با کمبود عرضه فیزیکی مواجه بود.
شرکت BHP اعلام کرده است فعالیت‌های اسکوندیدا به‌صورت تدریجی در حال ازسرگیری است. فعالیت این معدن در روز چهارشنبه پس از کشته شدن یک کارگر در جریان عملیات تعمیر و نگهداری متوقف شده بود و شرکت برای بررسی شرایط ایمنی، فعالیت‌های عملیاتی را به حالت تعلیق درآورد. مقام‌های ایمنی شیلی نیز روند بررسی حادثه و شرایط لازم برای بازگشت فعالیت معدن را دنبال کردند.
اسکوندیدا در صحرای آتاکاما در شمال شیلی قرار دارد و BHP با در اختیار داشتن ۵۷.۵ درصد سهام، اپراتور آن است. Rio Tinto دارای ۳۰ درصد و شرکت ژاپنی JECO نیز مالک ۱۲.۵ درصد باقی‌مانده این معدن هستند.
اهمیت این توقف از آنجا ناشی می‌شود که اسکوندیدا یکی از مهم‌ترین منابع عرضه مس در جهان است. BHP پیش‌تر پیش‌بینی کرده بود این معدن در سال ۲۰۲۶ تا ۱.۲۸ میلیون تن مس تولید کند. بنابراین حتی توقفی کوتاه‌مدت نیز می‌تواند در بازاری با حاشیه عرضه محدود، اثر قابل‌توجهی بر انتظارات معامله‌گران داشته باشد.
بازار مس پیش از بازگشت اسکوندیدا هم تحت فشار بود
توقف اسکوندیدا در شرایطی اتفاق افتاد که بازار مس از قبل نشانه‌هایی از محدودیت عرضه را نشان می‌داد. داده‌های بازار چین نشان می‌دهد موجودی مس در انبارهای بورس معاملات آتی شانگهای در هفته منتهی به ۲۴ سپتامبر به ۴۷ هزار و ۱۴۷ تن رسید که نسبت به هفته قبل ۱۵.۹ درصد کاهش داشت. موجودی انبارهای LME نیز در ۲۲ سپتامبر با کاهش یک هزار و ۶۲۵ تنی به حدود ۲۵۴ هزار و ۲۵۰ تن رسید و بخش قابل‌توجهی از این موجودی نیز برای خروج از انبارها رزرو شده بود.
هم‌زمان بخشی از مس وارداتی چین مستقیماً به مصرف‌کنندگان و واحدهای پایین‌دستی منتقل شده و به موجودی انبارها اضافه نشده است. افزایش پریمیوم مس وارداتی در چین نیز نشانه دیگری از محدودیت عرضه فیزیکی این فلز در بزرگ‌ترین بازار مصرف جهان بوده است.
در چنین شرایطی توقف اسکوندیدا می‌توانست فشار موجود بر بازار را تشدید کند. به همین دلیل بازگشت تدریجی معدن به فعالیت از نظر عرضه یک تحول مهم محسوب می‌شود زیرا بخشی از ریسک کاهش ناگهانی عرضه از سوی یکی از بزرگ‌ترین معادن جهان را از بازار دور می‌کند.
قیمت مس همچنان نزدیک به رکورد تاریخی
واکنش بازار نیز نشان می‌دهد بازگشت اسکوندیدا به‌تنهایی برای تغییر جهت عوامل بنیادی بازار کافی نیست. قیمت مس سه‌ماهه در بورس فلزات لندن در روز ۲۵ سپتامبر حدود ۱۴ هزار و ۶۳۲ دلار به ازای هر تن معامله شد و نسبت به پایان هفته قبل حدود ۰.۷۶ درصد افزایش داشت. بازار در همان هفته در مقطعی به رکوردهای تاریخی نزدیک شده بود.
افزایش قیمت در شرایطی رخ داده که موجودی پایین در چین، محدودیت عرضه فیزیکی و برنامه تعمیرات برخی کارخانه‌های ذوب این کشور همچنان بر بازار اثر می‌گذارد. به گفته David Wilson رئیس استراتژی فلزات در BNP Paribas کاهش قابل‌توجه موجودی قابل مشاهده در چین و برنامه کاهش تولید برخی واحدهای ذوب برای تعمیرات، بازار این کشور را با شرایط فشرده‌ای روبه‌رو کرده است.
از سوی دیگر اختلاف قیمت مس نقدی و قرارداد سه‌ماهه LME در ۲۴ سپتامبر به ۱۲۴.۷۵ دلار به ازای هر تن رسید. این رقم نسبت به ۶۸.۹۳ دلار یک روز قبل افزایش داشت و نشانه‌ای از افزایش نگرانی درباره دسترسی کوتاه‌مدت به مس فیزیکی بود.
بازگشت یک معدن، کمبود ساختاری را حل نمی‌کند
ازسرگیری فعالیت اسکوندیدا به معنای برطرف شدن کامل فشار عرضه در بازار مس نیست. اهمیت این اتفاق بیشتر در کاهش یک ریسک کوتاه‌مدت است. بازار همچنان با مجموعه‌ای از عوامل محدودکننده عرضه مواجه است و موجودی پایین در مراکز اصلی مصرف، حساسیت قیمت‌ها را نسبت به هرگونه اختلال جدید افزایش داده است.
در این چهارچوب اسکوندیدا نمونه روشنی از میزان حساسیت بازار جهانی مس به اختلال در معادن بزرگ است. توقف چندروزه یک معدن با تولید سالانه بیش از یک میلیون تن می‌تواند در شرایط عادی قابل مدیریت باشد، اما زمانی که موجودی انبارها پایین است و مصرف‌کنندگان برای تأمین فلز مورد نیاز خود با محدودیت مواجه‌اند، همان توقف کوتاه‌مدت نیز می‌تواند به افزایش نگرانی درباره عرضه منجر شود.
از سوی دیگر بازگشت تدریجی تولید نیز الزاماً به معنای بازگشت فوری تمام ظرفیت ازدست‌رفته نیست. BHP اعلام کرده است روند ازسرگیری فعالیت‌ها با توجه به وضعیت نیروی کار، آمادگی عملیاتی، کنترل ریسک‌ها و الزامات مقام‌های مربوط انجام می‌شود.
مس در نقطه حساس عرضه و تقاضا
بازار جهانی مس در ماه‌های اخیر بیش از گذشته به تحولات سمت عرضه حساس شده است. کاهش موجودی در چین، جریان متفاوت فلز به سمت واحدهای مصرف‌کننده، تعمیرات برخی کارخانه‌های ذوب و اختلال‌های عملیاتی در معادن بزرگ، ثبات بازار را شکننده‌تر کرده است. داده‌های هفته پایانی سپتامبر نیز نشان می‌دهد موجودی LME و بورس شانگهای در سطوح پایینی قرار دارد.
در چنین شرایطی بازگشت اسکوندیدا یک خبر مثبت از نظر عرضه محسوب می‌شود اما اثر آن بیشتر به کاهش فشار کوتاه‌مدت مربوط است. اگر سایر معادن بزرگ یا واحدهای ذوب با اختلال مواجه شوند، بازار همچنان ظرفیت محدودی برای جبران کاهش عرضه خواهد داشت.
اهمیت این موضوع برای صنعت مس نیز فراتر از معاملات روزانه این فلز است. مس یکی از مواد پایه مورد نیاز برای توسعه شبکه‌های برق، تجهیزات الکتریکی و زیرساخت‌های مرتبط با برقی‌سازی است و به همین دلیل هرگونه محدودیت پایدار در عرضه معادن بزرگ می‌تواند فاصله میان رشد تقاضا و ظرفیت تولید را افزایش دهد. در نتیجه بازگشت اسکوندیدا فعلاً یک ریسک مهم را از بازار مس کنار زده است، اما شرایط موجودی و عرضه نشان می‌دهد بازار هنوز برای تحمل اختلال‌های بعدی حاشیه امن بالایی ندارد.