بازدید خبر: 2
احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن نامه»: ارزش بازار ۵۰ شرکت بزرگ معدنی جهان در پایان سپتامبر با افتی ۲۶۴ میلیارد دلاری به ۲.۲۶ تریلیون دلار رسید که دومین کاهش شدید ماهانه در تاریخ رتبه‌بندی معدن‌کاری است
افت قیمت طلا، سقوط سهام شرکت‌های لیتیومی و عملکرد ضعیف سهام برخی تولیدکنندگان بزرگ مس، مهم‌ترین عوامل کاهش ارزش بازار ۵۰ شرکت بزرگ معدنی جهان بوده‌اند.
پایان یک جهش کم‌سابقه
۵۰ شرکت حاضر در رتبه‌بندی ارزشمندترین شرکت‌های معدنی جهان که در پایان آگوست در پی یک جهش تاریخی به ارزشی بیش از ۲.۵ تریلیون دلار رسیده بودند، در سپتامبر بخش قابل‌توجهی از این رشد را از دست دادند. کاهش ۲۶۴ میلیارد دلاری ارزش بازار این مجموعه نشان می‌دهد بازار سهام معدن پس از رشدهای سنگین ماه‌های گذشته وارد مرحله‌ای پرنوسان شده است.
بر اساس گزارش MINING.COM، افت سپتامبر در شرایطی رخ داد که ارزش شرکت‌های معدنی در ماه آگوست حدود ۳۵۷ میلیارد دلار افزایش یافته بود و به بیش از ۲.۵ تریلیون دلار رسیده بود. به‌این‌ترتیب بخش مهمی از جهش ماه آگوست در یک ماه بعد تعدیل شد.
طلا بزرگ‌ترین عامل افت
مهم‌ترین فشار بر ارزش شرکت‌های معدنی از سوی بخش طلا وارد شد. قیمت طلا در سپتامبر حدود ۶.۴ درصد کاهش یافت و به حدود ۴۱۵۸ دلار در هر اونس رسید. این کاهش به افت ارزش سهام شرکت‌های طلایی منجر شد و مجموع ارزش بازار شرکت‌های طلا در رتبه‌بندی ۵۰ شرکت بزرگ معدنی حدود ۷۹ میلیارد دلار کاهش یافت.
در میان شرکت‌های طلایی Kinross Gold با افت حدود ۲۱.۳ درصدی و Shandong Gold با کاهش حدود ۲۷.۸ درصدی از جمله بزرگ‌ترین بازندگان بودند.
اهمیت این افت ازآن‌جهت بیشتر است که شرکت‌های طلا در ماه‌های گذشته از مهم‌ترین محرک‌های رشد ارزش بازار بخش معدن بودند. صعود قیمت فلز زرد، ارزش بسیاری از تولیدکنندگان را به سطوح بی‌سابقه‌ای رسانده بود اما چرخش بازار در سپتامبر نشان داد رشد قیمت فلزات لزوماً به معنای تداوم رشد ارزش سهام شرکت‌های معدنی نیست.
لیتیوم و خروج تدریجی از جمع بزرگان
لیتیوم دومین عامل مهم افت ارزش شرکت‌های حاضر در رتبه‌بندی بود. کاهش ۲۲.۵ درصدی قیمت کربنات لیتیوم در گوانگژو فشار سنگینی بر سهام تولیدکنندگان این ماده وارد کرد.
افت قیمت لیتیوم در شرایطی رخ داده که این فلز در سال‌های گذشته یکی از مهم‌ترین محورهای سرمایه‌گذاری در صنعت معدن بود. رشد سریع تقاضای خودروهای برقی و باتری، سرمایه‌گذاران را به سمت پروژه‌های لیتیومی سوق داده بود اما افزایش عرضه و تغییر شرایط بازار، ارزش بسیاری از شرکت‌های این بخش را تحت فشار قرار داده است.
گزارش MINING.COM نشان می‌دهد در مقطع فعلی تنها یک تولیدکننده لیتیوم در جمع ۵۰ شرکت بزرگ معدنی باقی مانده است. این وضعیت با سال‌های اوج رونق لیتیوم فاصله زیادی دارد که در این دوره چندین تولیدکننده بزرگ این فلز در جمع ارزشمندترین شرکت‌های معدنی جهان حضور داشتند.
مس و رشد قیمت بدون رشد متناسب سهام
یکی از نکات قابل توجه گزارش عملکرد متفاوت بازار مس است. قیمت مس در این دوره به محدوده‌های رکوردی نزدیک شد، اما سهام شرکت‌های مسی نتوانستند متناسب با رشد قیمت فلز سرخ افزایش پیدا کنند.
این واگرایی نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران علاوه بر قیمت محصول، عوامل دیگری مانند ریسک عملیاتی، هزینه‌های تولید، وضعیت پروژه‌ها و چشم‌انداز سرمایه‌گذاری شرکت‌ها را در ارزش‌گذاری لحاظ می‌کنند. بنابراین افزایش قیمت یک ماده معدنی الزاماً به افزایش متناسب ارزش شرکت تولیدکننده آن منجر نمی‌شود.
افت سنگین BHP پس از توقف اسکوندیدا
BHP نیز از شرکت‌هایی بود که افت قابل توجهی را تجربه کرد. ارزش بازار این غول معدنی حدود ۲۶.۴ میلیارد دلار کاهش یافت.
عامل مهم این کاهش توقف معدن مس اسکوندیدا در شیلی پس از مرگ یک کارگر عنوان شده است. اسکوندیدا بزرگ‌ترین معدن مس جهان است و هرگونه اختلال در فعالیت آن می‌تواند علاوه بر عملکرد BHP بر بازار جهانی مس نیز اثر بگذارد.
اهمیت این رخداد برای بازار سرمایه معدن در این است که ریسک‌های عملیاتی و ایمنی می‌توانند در فاصله‌ای کوتاه میلیاردها دلار از ارزش یک شرکت بزرگ معدنی کم کنند. این مسئله بار دیگر نشان می‌دهد ارزش‌گذاری شرکت‌های معدنی تنها تابع قیمت جهانی محصول نیست و ریسک تولید نیز می‌تواند مستقیماً در ارزش سهام منعکس شود.
فشار بر First Quantum و آینده Cobre Panamá
First Quantum Minerals نیز با کاهش حدود ۱۹.۲ درصدی ارزش سهام خود مواجه شد. محور اصلی نگرانی سرمایه‌گذاران در این شرکت همچنان معدن Cobre Panamá است که پس از مناقشات سیاسی و حقوقی در پاناما متوقف شده و آینده آن همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
بر اساس گزارش کمیسیون متشکل از سه وزیر پاناما برای بازگشایی احتمالی این معدن ۱۷ شرط تعیین کرده است. از جمله این شروط تأمین هزینه‌های نهایی تعطیلی معدن از محل درآمدهای عملیاتی و پایان دادن به دعاوی داوری مرتبط با پروژه است که ارزش این دعاوی حدود ۲۷ میلیارد دلار برآورد شده است.
Cobre Panamá در واقع نمونه‌ای از ریسک‌هایی است که شرکت‌های معدنی بزرگ خارج از حوزه قیمت فلزات با آن مواجه‌اند. تصمیم‌های دولت‌ها، تغییر مقررات، اعتراضات اجتماعی و دعاوی حقوقی می‌توانند سرنوشت یک پروژه چند میلیارد دلاری را تغییر دهند و در نهایت مستقیماً بر ارزش بازار شرکت مالک اثر بگذارند.
بازار معدن و فاصله گرفتن از رشد یکدست
عملکرد سپتامبر نشان می‌دهد بازار سهام معدن وارد مرحله‌ای شده که در آن سرمایه‌گذاران میان فلزات و شرکت‌های مختلف تمایز بیشتری قائل می‌شوند. در دوره‌ای که طلا و لیتیوم با فشار قیمتی مواجه شده‌اند و سهام برخی تولیدکنندگان مس نیز از رشد قیمت این فلز عقب مانده، وضعیت هر شرکت بیش از گذشته به کیفیت دارایی‌ها، هزینه تولید، امنیت عملیات و چشم‌انداز پروژه‌های آن وابسته شده است.
این تغییر رویکرد در حالی رخ داده که ارزش ۵۰ شرکت بزرگ معدنی جهان در سال ۲۰۲۵ و ماه‌های نخست ۲۰۲۶ رشد بسیار قابل توجهی را تجربه کرده بود. رتبه‌بندی MINING.COM در پایان ۲۰۲۵ ارزش این مجموعه را ۲.۱۷ تریلیون دلار اعلام کرده بود که این رقم در ادامه سال ۲۰۲۶ تحت تأثیر جهش فلزات گرانبها و مس به شکل محسوسی افزایش یافت.
ریسک معدن فقط قیمت فلز نیست
تحولات سپتامبر یک پیام مهم برای سرمایه‌گذاران و شرکت‌های معدنی دارد: بازار دیگر صرفاً بر مبنای روند قیمت فلزات ارزش‌گذاری نمی‌کند. توقف یک معدن به دلیل حادثه ایمنی، مناقشه دولت و شرکت بر سر مجوز فعالیت، تغییر مقررات یا افزایش هزینه‌های توسعه یک پروژه می‌تواند اثری هم‌اندازه یا حتی بزرگ‌تر از نوسان قیمت ماده معدنی بر ارزش یک شرکت داشته باشد.
کاهش ۲۶۴ میلیارد دلاری ارزش بازار ۵۰ شرکت بزرگ معدنی جهان در یک ماه، پس از جهش ۳۵۷ میلیارد دلاری ماه آگوست، تصویری روشن از شدت نوسان سرمایه در صنعت معدن ارائه می‌کند. در چنین شرایطی شرکت‌هایی که از ذخایر باکیفیت، هزینه تولید رقابتی، ترازنامه قدرتمند و مجموعه پروژه‌های متنوع برخوردارند، در موقعیت مناسب‌تری برای عبور از چرخه‌های نزولی بازار قرار خواهند داشت.